Plasenta previa uzmanı İstanbul

Erken tanının anlamı

Bu tabloda en çok gereksiz kaygı yaratan konu, erken haftalarda konan tanının yanlış anlaşılmasıdır. Gebeliğin ortalarında yapılan ultrasonda plasentanın rahim ağzına yakın bulunması sık karşılaşılan bir durumdur; ancak bu olguların önemli bir bölümünde plasenta ilerleyen haftalarda yukarı doğru uzaklaşır. Bunun nedeni plasentanın hareket etmesi değil, rahmin alt bölümünün gebelik ilerledikçe uzamasıdır. Bu nedenle erken haftalarda konan tanı kesin bir sonuç değil, izlem gerektiren bir bulgudur. Kesin değerlendirme ilerleyen haftalarda yapılan kontrollerle yapılır. Bu bilginin gebeyle paylaşılması, aylarca sürecek gereksiz bir kaygıyı önler; buna karşılık kontrollerin aksatılmaması gerektiği de anlatılmalıdır.

Risk etkenleri

Bu tablonun gelişimini etkileyen etkenler tanımlıdır:

Bu tabloda ilk satır özellikle önemlidir: geçirilmiş sezaryen sayısı arttıkça hem bu tablonun hem eşlik edebilecek yapışık plasenta riskinin arttığı bilinmektedir. Bu, sezaryen kararlarının uzun vadeli sonuçlarını gösteren başlıklardan biridir.

Kaynak: ACOG — plasenta previa yönetimi.

Belirtiler ve tanı

Tanı ultrasonla konur; vajinal muayeneden kaçınılır.

Klasik bulgu, gebeliğin ikinci yarısında ortaya çıkan ağrısız ve ani başlayan parlak kırmızı kanamadır. Kanamanın ağrısız olması, ayırıcı tanıda önemli bir özelliktir. Miktar değişkendir; hafif bir lekelenmeden yoğun kanamaya kadar farklılık gösterebilir. Bazı gebelerde hiç kanama olmaz ve tablo ultrasonda saptanır. Tanı ultrasonla konur; plasentanın rahim ağzına olan uzaklığı ölçülür ve vajinal yoldan yapılan ultrason bu ölçümü daha güvenilir biçimde verir. Bu tabloda parmakla vajinal muayene yapılmasından kaçınılır çünkü kanamayı tetikleyebilir; bu, önemli bir güvenlik kuralıdır. Kanama durumunda gebe ve bebek birlikte değerlendirilir; kan sayımı yapılır ve bebeğin durumu izlenir.

Gebelik boyunca izlem

İzlemde ele alınan başlıklar şunlardır:

Tanı sürdüğünde takip yakınlaşır. Kontrollerde plasentanın konumu yeniden ölçülür ve bebeğin gelişimi izlenir. Gebeye kanama durumunda ne yapması gerektiği açıkça anlatılır: kanama olduğunda beklemeden başvurulmalıdır. Ağır kaldırma ve zorlayıcı aktivitelerden kaçınılması önerilir; cinsel ilişki konusunda hekim önerisi alınmalıdır. Kansızlık varsa düzeltilir çünkü olası bir kanamada başlangıç değerinin iyi olması önemlidir. Erken doğum riski göz önünde tutulur ve gerektiğinde bebeğin akciğer gelişimini destekleyen tedaviler planlanır. Doğumun yapılacağı merkez önceden belirlenir; bu tabloda doğumun kan bankası ve yenidoğan bakımı bulunan bir kurumda gerçekleşmesi gerekir. Bu planlamanın önceden yapılması, acil bir durumda zaman kazandırır.

Yapışık plasenta ilişkisi

Bu tabloda mutlaka değerlendirilmesi gereken bir başlık vardır: plasentanın rahim duvarına olağandan derin yapışması. Bu iki durum, özellikle geçirilmiş sezaryeni bulunan gebelerde birlikte görülebilir ve bu birliktelik, doğumu çok daha riskli hâle getirir. Bu nedenle previa saptanan ve geçirilmiş sezaryeni olan her gebede bu açıdan ayrıntılı değerlendirme yapılır; ultrason bulguları incelenir ve gerektiğinde MR eklenir. Bu ön tanının doğum öncesinde konulmuş olması, doğumun hazırlıklı bir ekiple ve uygun bir merkezde planlanmasını sağlar — bu, sonuçları en çok etkileyen tek etkendir. Beklenmedik biçimde karşılaşılan bir yapışık plasenta, ciddi kanamaya yol açabilir. Ayrıntılar yapışık plasenta sayfasında ele alınmıştır.

Kaynak: NICE — plasenta previa ve akreta spektrumunda bakım.

Doğum planlaması

Kalıcı previa olgularında doğum sezaryenle gerçekleştirilir; bebek doğum yolundan geçemez. Doğumun zamanlaması, gebeliğin seyrine ve kanama öyküsüne göre belirlenir; sorunsuz seyreden olgularda planlı bir tarih belirlenir, kanama yaşanan olgularda ise daha erken bir zamanlama gündeme gelebilir. Doğumun uygun donanımlı bir merkezde yapılması gerekir: kan ürünlerine erişim, deneyimli cerrahi ekip, anestezi desteği ve yenidoğan bakımı bulunmalıdır. Ameliyat öncesinde kan hazırlığı yapılır. Cerrahi teknik, plasentanın konumuna göre planlanır. Doğum sonrasında kanama açısından yakın izlem sürdürülür çünkü rahmin alt bölümü daha az kasılır ve bu, kanama riskini artırır. Bu planlamanın gebeyle önceden paylaşılması, sürecin öngörülebilir olmasını sağlar.

Değerlendirme süreci

Bu tanıyı alan gebelerde değerlendirme birkaç başlıkta yürütülür: plasentanın konumunun ayrıntılı ölçümü, geçirilmiş ameliyatların gözden geçirilmesi, yapışık plasenta açısından değerlendirme, kansızlığın kontrolü ve doğum planının kurulması. Görüşmeye gelirken önceki ultrason raporlarınızı, varsa geçirilmiş sezaryen ve diğer ameliyat raporlarınızı getirmeniz önemlidir; kaç sezaryen geçirildiği ve nasıl bir kesi yapıldığı bilgisi değerlendirmeyi doğrudan etkiler. Takip planı yazılı olarak paylaşılır ve hangi durumlarda beklemeden başvurulması gerektiği anlatılır. Bu süreç, gebeliğin başından doğuma kadar süren bir izlemdir ve kontrollerin aksatılmaması esastır. İzlem Şişli/Nişantaşı'ndaki muayenehanede yürütülür; randevu bilgilerine iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Doğum planının gebeliğin son haftalarında yazılı olarak paylaşılması, acil bir durumda zaman kazandırır. Gebenin hangi merkeze başvuracağını ve kimi arayacağını bilmesi, bu tabloda güvenliğin en pratik parçasıdır. Bu bilgilerin yazılı olarak verilmesi, gece ya da hafta sonu yaşanabilecek bir durumda zaman kaybını önler. Ayrıca gebeliğin son haftalarına doğru bir hastane çantasının hazırlanması ve ulaşım planının önceden yapılması önerilir. Bu tabloda hazırlıklı olmak, yaşanabilecek acil bir durumda en değerli avantajdır.