Doç. Dr. Cengiz ANDAN
Online
×Rutin kontrol, smear, HPV taraması, endometriozis, miyom, PCOS, infertilite, menopoz: kadın hayatının her döneminde kanıt temelli kadın sağlığı yaklaşımı
Düzensiz adet, şiddetli adet ağrısı, pelvik basınç, anormal akıntı, infertilite, menopozal semptomlar veya sadece rutin kontrol için jinekolojik destek arıyorsanız, jinekoloji kadın üreme sisteminin sağlığını koruyan ve hastalıkları teşhis-tedavi eden tıp dalıdır. Modern jinekoloji rutin muayeneden minimal invaziv cerrahiye, infertilite tedavisinden onkolojik takibe kadar geniş bir spektrum sunar. 18-21 yaşında başlayan rutin takip menopoz sonrasına kadar yaşam boyu devam eder.
Bu sayfa Doç. Dr. Cengiz Andan tarafından gerçek hasta sorularını yanıtlamak için hazırlandı: "Ne sıklıkta jinekoloğa gitmeliyim?", "Smear ne zaman yapılır?", "HPV aşısı şart mı?", "Adet düzensizliğim ne demek?". Konuyla ilgili olarak endometriozis, infertil çiftin değerlendirilmesi, tüp bebek tedavisi, histeroskopik cerrahi, ofis histeroskopi, teşhis amaçlı histeroskopi ve doğurganlığın korunması sayfalarına da bakabilirsiniz.
Uzman bilgilendirme notu: Bu sayfa, jinekolojik cerrahi ve üreme tıbbı alanında 18 yılı aşkın deneyime sahip Doç. Dr. Cengiz Andan tarafından, ACOG 2023, ESHRE, NICE 2024, FIGO ve Türkiye Halk Sağlığı Müdürlüğü güncel kılavuzları temel alınarak hazırlanmıştır. Verilen bilgiler hasta bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayene yerine geçmez.
Jinekoloji, kadın üreme sistemi sağlığı ile ilgilenen tıp dalıdır. Vulva, vajina, serviks (rahim ağzı), uterus (rahim), fallop tüpleri ve overler (yumurtalıklar) bu sistemin parçalarıdır. Modern jinekoloji rutin kontrolden minimal invaziv cerrahiye, infertilite tedavisinden onkolojik takibe, ergenlik döneminden menopoz sonrasına kadar kadın hayatının tüm dönemlerini kapsar. "Kadın hastalıkları ve doğum" bölümü hem obstetri (gebelik takibi) hem de jinekoloji (kadın hastalıkları) içerir.
Jinekolojik bakımın temel ilkesi "önleyici tıp"tır: erken yaşta başlayan rutin muayene + smear taraması + HPV aşısı, ileri yaşta gelişebilecek hastalıkları erken yakalama veya önleme imkânı sunar. Servikal kanser %95+ önlenebilir bir hastalıktır; menopoz öncesi yapılan ölçümler kemik sağlığını korur; düzenli infertilite değerlendirmesi ileride gerekecek tedaviyi planlamayı kolaylaştırır. Önleyici jinekoloji yaşam kalitesini doğrudan etkiler.
Tek cümlede tanım: Jinekoloji, kadın üreme sisteminin (vulva, vajina, serviks, uterus, tüpler, overler) sağlığını koruyan, hastalıklarını teşhis-tedavi eden ve ergenlikten menopoz sonrasına kadar yaşam boyu rehberlik sunan tıp dalıdır.
Jinekolojik değerlendirme için başlıca aday gruplar:
Kimlere yapılır: Ergenlik döneminden menopoz sonrasına kadar tüm kadınlar düzenli jinekolojik bakım için aday. Şikayet olmasa bile yıllık rutin kontrol, smear taraması ve HPV aşılaması önleyici jinekolojinin temel taşlarıdır.
Rutin jinekolojik muayene için özel bir hazırlık genelde gerekmez; ancak doğru zamanlama ve birkaç pratik nokta deneyimi kolaylaştırır. Smear taraması için spesifik hazırlık önerilir.
| Konu | Öneri | Neden Önemli? |
|---|---|---|
| Zamanlama (smear için) | Adet bittikten 5-10 gün sonra | Görüntü kalitesi ve hücre değerlendirmesi |
| Aktif kanama varsa | Smear ertelenir; muayene yapılabilir | Hücre değerlendirmesi zorlaşır |
| 24 saat öncesinden | Cinsel ilişki, vaginal duş, tampon, vaginal krem yok | Hücre örnekleme kalitesini etkiler |
| Adet öyküsü | Son adet tarihi, siklus süresi, düzen | Hormonal değerlendirme |
| Geçmiş muayene raporları | Önceki smear, USG, hormon sonuçları getirilir | Karşılaştırma ve takip |
| İlaç listesi | Hormon, doğum kontrol, antikoagülan, vitamin | Hormonal ve klinik tablo etkileri |
| Beslenme | Aç olma gerekmez; rahat bir öğün yenmiş olabilir | Vazovagal reaksiyon azaltma |
| Kıyafet | Rahat çıkıp giyilebilen kıyafetler tercih | Pratik konfor |
| Şikayet listesi | Şikayetler, semptomlar tarihiyle hazırlanır | Muayene zamanı verimli kullanılır |
Hazırlık özeti: Rutin muayene için zorlu bir hazırlık gerekmez. Smear yapılacaksa adet bittikten 5-10 gün sonrası ve son 24 saatte cinsel ilişki, tampon, vaginal duş veya krem kullanılmamış olması önemlidir.
İşlem, İstanbul Şişli'deki muayenehanede standart jinekolojik muayene odasında yapılır. Süreç şikayete ve muayene tipine göre değişmekle birlikte ortalama 30-60 dakika sürer.
| Aşama | Ne Yapılır? | Süre |
|---|---|---|
| 1. Anamnez (öykü alma) | Adet, gebelik, cerrahi, aile, ilaç, şikayet öyküsü | 10-20 dakika |
| 2. Tartım + BMI + vital ölçüm | Boy, kilo, BMI, kan basıncı, nabız | 2-3 dakika |
| 3. Genel muayene | Tiroid, meme, batın muayenesi | 5-10 dakika |
| 4. Pozisyonlanma | Hasta jinekolojik muayene pozisyonunda yatağa alınır | 1-2 dakika |
| 5. Eksternal genital muayene | Vulva, perine, anüs inspeksiyon | 1-2 dakika |
| 6. Spekulum muayenesi | Vajina ve serviks görsel değerlendirme; smear örneklemesi (gerekiyorsa) | 3-5 dakika |
| 7. Bimanuel muayene | Pelvik organların palpasyonu | 2-3 dakika |
| 8. Transvajinal ultrason | Uterus, endometriyum, overler, adneksal yapılar | 5-10 dakika |
| 9. Smear veya ek örneklem (gerekiyorsa) | HPV, vajinal kültür, endometrial biyopsi | 2-5 dakika |
| 10. Sonuç değerlendirme | Bulgular, takip planı, tedavi (varsa) görüşülür | 10-15 dakika |
| 11. Reçete + randevu planı | İlaç, tetkik, kontrol randevusu | 2-5 dakika |
İşlem süresi: Standart jinekolojik muayene 30-60 dakika sürer. İlk muayenede süre genelde uzun (anamnez); takip muayenelerinde daha kısadır. Smear, USG ve gerekirse ek testler aynı seansta yapılabilir.
Servikal kanser tarama programının temeli smear (Pap smear) ve HPV testidir. ACOG, ASCCP ve Türkiye Halk Sağlığı Müdürlüğü güncel kılavuzları yaşa göre tarama sıklığını belirler. 21-29 yaş 3 yılda bir Pap smear; 30-65 yaş 5 yılda bir Pap+HPV co-testi standart yaklaşımdır. Tarama sayesinde Türkiye'de servikal kanser önlenebilir bir hastalık haline gelmiştir; %95+ önlenebilir oran sağlanır.
En çok sorulan iki soru: "Muayene ağrılı mı?" ve "İlk muayene nasıl olur?". Cevaplar net ve sakinleştirici:
| Aşama | Ağrı Düzeyi | Anestezi Gerekir mi? | Not |
|---|---|---|---|
| Anamnez ve genel muayene | Yok | Hayır | Konuşma + standart muayene |
| Tartım, vital ölçüm | Yok | Hayır | — |
| Eksternal genital inspeksiyon | Yok | Hayır | Görsel muayene |
| Spekulum yerleştirme | Hafif basınç hissi, geçici | Hayır | İlk kez yapılana hafif rahatsızlık olabilir |
| Smear örneklemesi | Hafif basınç, "kaşıma" hissi | Hayır | 5-10 saniye |
| Bimanuel muayene | Hafif basınç | Hayır | 30 saniye-1 dakika |
| Transvajinal USG | Hafif basınç | Hayır | 5-10 dakika |
| Vaginismus / hassas vajinit varsa | Daha hassas | Hayır; özel önlem alınır | Sabırlı yaklaşım, mini spekulum |
Ağrı yönetimi: Standart jinekolojik muayene anestezi gerektirmez ve büyük çoğunlukla ağrısızdır. Hafif basınç ve geçici rahatsızlık hissi normaldir. Vaginismus veya çok hassas hastalarda özel teknikler kullanılır.
İlk jinekolojik muayene için kaygı doğal bir tepkidir ama abartılmamalıdır. Modern jinekoloji hasta-merkezli yaklaşımla, her aşamayı açıklayarak, mahremiyet ve konfor önceliğiyle yapılır. "Önce konuşalım" yaklaşımı muayene başlamadan önce güvenli bir ortam oluşturur.
En büyük güç, "önleyici tıp" prensibinin yaşam boyu uygulanmasıdır. Rutin jinekolojik bakım sayesinde servikal kanser %95+ önlenir, endometriozis erken yakalanır ve kronik ağrı önlenir, infertilite riskli yaş öncesinde değerlendirilir, menopozal kemik kaybı azaltılır. "Hasta değilim, gitmeme gerek yok" yaklaşımı yanlıştır; tam tersine, sağlıklıyken bakım almak en yüksek faydayı sağlar.
Önleyici etki: Rutin jinekolojik bakım alan kadınlarda servikal kanser sıklığı %70-80 daha düşük; endometriozis kronik ağrı süresi ortalama 5-7 yıl kısalır; infertilite tedavisinde başarı yaşa göre planlandığında %30-50 artar.
| Tanı Yöntemi | Ne Değerlendirir? | Sıklık / Endikasyon |
|---|---|---|
| Transvajinal ultrason (USG) | Uterus, endometriyum, overler, adneksal yapılar | Rutin muayenede + spesifik şikayetlerde |
| Smear (Pap smear) | Servikal hücre sitolojisi (kanser/prekanseröz lezyon) | 21-29: 3 yılda bir; 30-65: 3-5 yılda bir |
| HPV DNA testi | Yüksek riskli HPV tipleri | 30+ yaş co-test veya pozitif smearde refleks |
| Hormonal panel | FSH, LH, östradiol, AMH, prolaktin, TSH | Düzensiz adet, infertilite, menopoz şüphesi |
| 3D ultrason | Uterin anomaliler, kavite detayı | İnfertilite, tekrarlayan düşük, polip şüphesi |
| SIS (Salin İnfüzyon Sonografi) | Kavite içi lezyon (polip, miyom, septum) | USG'de şüpheli kavite |
| HSG (rahim filmi) | Tubal açıklık + rahim şekli | İnfertilite çalışması |
| Ofis histeroskopi | Rahim içi direkt görsel inceleme | Polip, miyom, septum, yapışıklık şüphesi |
| MR pelvis | Derin infiltratif endometriozis, miyom haritası | İleri görüntüleme |
| Endometrial biyopsi | Anormal kanama, kanser şüphesi | Postmenopozal kanama, kalın endometriyum |
| Vajinal kültür + mikroskopi | Enfeksiyon (kandida, bakteriyel, trichomonas) | Akıntı, kaşıntı, yanma |
| STI testleri | Klamidya, gonore, HSV, HIV, sifiliz | Risk faktörü, semptom, gebelik öncesi |
Tanı yaklaşımı: Modern jinekoloji basit testlerden ileri görüntülemeye kademeli yaklaşımla ilerler. Rutin muayene + USG + smear çoğu durumu yakalar; şüpheli bulgularda 3D USG, MR, HSG, histeroskopi gibi ileri testler eklenir.
1) "Hiç jinekoloğa gitmedim, kaç yaşında başlamalıyım?" diyorsanız
İlk muayene 18-21 yaş arası veya cinsel aktif yaşamın başlamasıyla önerilir. Şikayet varsa yaş sınırı önemli değil. İlk muayene endişe verici görünebilir ama hasta-merkezli yaklaşım ile güvenli bir deneyim olabilir. Rutin smear taraması 21 yaşında başlatılır.
2) "Adetlerim çok ağrılı, normal mi?" diyorsanız
Hafif-orta adet ağrısı normaldir; ancak iş/okul kaybına yol açan, ağrı kesicilere rağmen geçmeyen, ilişkide ağrı eşlik eden veya zamanla şiddetlenen ağrı endometriozis şüphesi yaratır. Transvajinal USG + MR pelvis ile değerlendirilir.
3) "PCOS şüphem var, ne yapmalıyım?" diyorsanız
PCOS tanısı Rotterdam kriterleri ile konur: hiperandrojenizm, ovulatuar disfonksiyon, polikistik over morfolojisi — 3 kriterden 2'si gerekir. Hormonal panel (AMH, LH/FSH oranı, total testosteron, DHEA-S, prolaktin, TSH) + transvajinal USG ile değerlendirilir.
4) "40 yaşımı geçtim, menopoza giriyor muyum?" diyorsanız
Perimenopoz 40'lı yaşların ortasında başlayabilir. Düzensiz adet, sıcak basması, gece terlemesi, uyku bozukluğu erken belirtilerdir. AMH + FSH + östradiol ile rezerv değerlendirilir. Menopoz 12 ay adetsiz kalma ile teşhis edilir; ortalama yaş 51.
5) "Gebelik planlıyorum, ne yapmalıyım?" diyorsanız
Gebelik öncesi 3-6 ay folik asit (400-800 mcg), demir, B12, D vitamini değerlendirme, smear güncelliği, rubella + hepatit + HIV taraması, kronik hastalık optimizasyonu önerilir. Bir yıl deneme sonrası (35 üstü 6 ay) gebelik oluşmazsa infertilite değerlendirmesi başlatılır.
| Hastalık | Belirti | Tedavi Yaklaşımı |
|---|---|---|
| Endometriozis | Şiddetli adet ağrısı, disparoni, infertilite | NSAİİ, hormonal tedavi, laparoskopik cerrahi |
| Miyom (uterin fibroid) | Yoğun adet, pelvik basınç, infertilite | Takip, hormonal, histeroskopik/laparoskopik miyomektomi |
| PCOS | Düzensiz adet, hirsutizm, akne, kilo | Yaşam tarzı, metformin, oral kontraseptif, ovulasyon indüksiyonu |
| Vajinal enfeksiyon | Akıntı, kaşıntı, yanma | Antifungal, antibiyotik, sebebe yönelik |
| HPV ilişkili lezyon | Asemptomatik; smear bulgusu | İzlem, kolposkopi, LEEP/konizasyon |
| Servikal polip | Ara kanama, lekelenme | Ofis polipektomi |
| Endometrial polip | Yoğun adet, ara kanama, infertilite | Histeroskopik polipektomi |
| Over kisti (basit) | Çoğunlukla asemptomatik | Takip; semptomatik veya >5 cm cerrahi |
| Adneksiyel kitle | Pelvik ağrı, basınç | Risk değerlendirmesi (RMI), gerekirse cerrahi |
| Vajinismus | İlişkide ağrı, korku | Pelvik taban terapisi, psikolojik destek |
| Ürogenital atrofi (menopoz) | Vajinal kuruluk, ilişki ağrısı | Lokal östrojen, vajinal lazer |
| Stres üriner inkontinans | Eforla idrar kaçırma | Kegel egzersizleri, pesar, slingoplasti |
Yaklaşım özeti: Jinekolojik hastalıkların büyük çoğunluğu modern tıpla başarıyla tedavi edilir. Erken tanı, kademeli tedavi yaklaşımı, minimal invaziv cerrahi öncelikli yaklaşım kadın yaşam kalitesini doğrudan iyileştirir.
| Yaş Grubu | Öncelikli Bakım | Sık Görülen Sorunlar |
|---|---|---|
| Ergenlik (12-18) | HPV aşısı, adet düzeni eğitimi, eğitici muayene | PCOS başlangıcı, dismenore, vajinal enfeksiyonlar |
| Genç erişkin (18-30) | Smear, HPV, doğum kontrol, infertilite öyküsü | Vajinal enfeksiyon, dismenore, endometriozis başlangıcı |
| Üreme çağı (30-40) | Smear/HPV ko-test, gebelik takibi, infertilite değerlendirmesi | Miyom, endometrioma, infertilite |
| Perimenopoz (40-50) | Hormonal takip, kemik sağlığı, kanser taraması | Düzensiz adet, miyom, perimenopozal semptomlar |
| Menopoz (50-65) | HRT kararı, osteoporoz taraması, ürogenital sağlık | Vazomotor semptomlar, ürogenital atrofi, postmenopozal kanama |
| İleri yaş (65+) | Kanser taraması (kademeli sonlandırılır), pelvik organ sarkması | POP (prolaps), inkontinans, vajinal atrofi |
Yaş ve bakım: Jinekolojik bakım yaşa göre değişen önceliklere sahiptir. Ergenlik aşılama + eğitim; üreme çağı tarama + üreme; perimenopoz/menopoz hormonal denge; ileri yaş ürogenital sağlık ön plandadır.
Modern jinekoloji "minimum invaziv, maksimum sonuç" ilkesiyle çalışır. Klasik açık cerrahi yerine ofis işlemleri, histeroskopi, laparoskopi tercih edilir.
| Tedavi Modu | Örnekler | Avantajları |
|---|---|---|
| Yaşam tarzı + tıbbi | BMI, beslenme, kontraseptifler, NSAİİ | Konservatif, düşük risk |
| Hormonal tedavi | Östrojen-progesteron, GnRH, antiandrojenler, HRT | Sebebe yönelik düzenleme |
| Ofis işlemleri | Polipektomi, endometrial biyopsi, IUD takılması | Anestezi yok, aynı gün |
| Histeroskopik cerrahi | Polip, miyom, septum, yapışıklık | Karın kesisi yok, doğal yol |
| Laparoskopik cerrahi | Endometriozis, miyomektomi, ooforektomi, salpenjektomi | Küçük kesiler, hızlı iyileşme |
| Robotik cerrahi | Komplex jinekolojik onkoloji, derin endometriozis | Yüksek precizyon |
| Yardımcı üreme | IUI, IVF, ICSI, PGT | İnfertilite çözümü |
| Fertilite koruma | Yumurta/embriyo/over dokusu dondurma | Gelecek için saklama |
| Pelvik taban rehabilitasyonu | Kegel, biofeedback, fizik tedavi | Cerrahisiz pelvik sağlık |
| Onkojinekolojik tedavi | Cerrahi + kemoterapi + radyoterapi | Multidisipliner kanser bakımı |
Modern jinekoloji: Tedavi seçimi her zaman bireyseldir: hasta yaşı, fertilite hedefi, hastalık ciddiyeti, eşlik eden durumlar ve hasta tercihi göz önünde bulundurulur. "Önce minimal invaziv, gerekirse ileri" yaklaşımı standarttır.
Standart jinekolojik muayene en güvenli tıbbi işlemlerden biridir. Komplikasyonlar nadirdir ve büyük ölçüde önlenebilir:
| İşlem | Risk | Sıklık | Önleme / Yönetim |
|---|---|---|---|
| Standart muayene | Yok denecek kadar az | Çok nadir | Standart aseptik teknik |
| Smear örneklemesi | Hafif lekelenme | %5 | Geçici, kendiliğinden geçer |
| Transvajinal USG | Yok | — | — |
| Ofis polipektomi/biyopsi | Lekelenme, hafif kramp | %5-10 | NSAİİ; aşağıya doğru azalır |
| IUD takılması | Hafif kramp, lekelenme | %10-30 | NSAİİ ön ilaç |
| Histeroskopi (ofis) | Perforasyon, enfeksiyon | <%0,1 | Modern teknik, deneyim |
| HSG, SIS | Hafif kramp, nadir enfeksiyon | %1 altı | NSAİİ + aseptik teknik |
| Anormal smear takip | Anksiyete | %5-10 | Açık iletişim, kolposkopi takibi |
| Mahremiyet ve konfor | Psikolojik rahatsızlık | Değişken | Hasta-merkezli yaklaşım |
Risk profili: Rutin jinekolojik bakım son derece güvenlidir. Spesifik işlemlerin (HSG, histeroskopi, laparoskopi) detaylı risk profilleri ilgili sayfalardadır. Hasta-merkezli iletişim, mahremiyet ve konfor öncelikle sağlanır.
| Sık Hata | Doğrusu | Klinik Dayanak |
|---|---|---|
| "Şikayetim yoksa jinekoloğa gitmeme gerek yok." | Rutin önleyici bakım hastalıkları erken yakalar; en yüksek faydayı sağlıklıyken bakım sağlar. | ACOG Annual Visit Guidelines |
| "Smear her yıl yapılmalı." | 21-29: 3 yılda bir; 30-65: 5 yılda bir (HPV co-test ile). Yıllık tarama çoğu yaşa göre gereksiz. | USPSTF / ASCCP 2024 tarama önerileri |
| "HPV aşısı sadece genç kızlara yapılır." | 9-26 yaş arası önerilir; 27-45 arası bireysel karar; her cinsiyetle aşı uygundur. | ACIP / WHO 2024 HPV önerileri |
| "Vajinal duş enfeksiyon önler." | Tam tersine flora dengesini bozar; enfeksiyon riskini artırır. | ACOG vaginal hygiene önerileri |
| "Adet düzensizliği normaldir, takip gerekmez." | Düzensiz adet PCOS, tiroid, prolaktinoma, perimenopoz gibi sebeplerle olabilir; değerlendirme şarttır. | ESHRE / Endocrine Society 2024 |
| "Menopozda hormon tedavisi kanser yapar." | Kişiselleştirilmiş HRT kanıt temelli güvenlidir; sadece belirli olgularda meme kanseri riskinde modest artış. | IMS / NICE 2024 HRT rehberi |
Doğru yaklaşım: Jinekolojik bakımda başarı; düzenli takip, kanıt temelli tarama programı, sebebe yönelik tedavi, hasta-merkezli iletişim ve önleyici tıp prensibinin yaşam boyu uygulanması ile maksimuma çıkar.
Doç. Dr. Cengiz Andan, İstanbul Şişli'deki muayenehanesinde jinekolojik bakımı sadece muayene olarak değil; kadın hayatının tüm evrelerini (ergenlik, üreme çağı, perimenopoz, menopoz, ileri yaş) kapsayan bütünsel bir yaklaşımla yürütür.
Klinik ilke: Amaç sadece hastalık tedavi etmek değildir; aynı anda kadının yaşam boyu sağlığını korumak, önleyici tıbbi standartları uygulamak, gereksiz tetkik ve tedaviden korumak, hasta-merkezli karar süreciyle yaşam kalitesini maksimuma çıkarmaktır.
ACOG Practice Guidelines: Annual Well-Woman Visit and Routine Gynecologic CareYıllık jinekolojik muayene, smear taraması, HPV aşılama, kontrasepsiyon ve önleyici bakım için Amerikan Jinekoloji ve Doğum Cemiyeti (ACOG) güncel klinik rehberleri.
NICE Guidelines: Gynaecological Conditions and Women's Health (2024)Menopoz yönetimi, endometriozis, infertilite, anormal uterin kanama ve diğer jinekolojik durumların tanı ve tedavi yaklaşımları için İngiltere NICE klinik rehberleri.
WHO Cervical Cancer Elimination StrategyServikal kanser önleme, HPV aşılaması, smear/HPV taraması ve global eliminasyon stratejisi için Dünya Sağlık Örgütü politika ve klinik rehberi.
FIGO Clinical Recommendations on Gynecology and ObstetricsUluslararası jinekoloji-obstetri standartları, FIGO sınıflandırma sistemleri ve global kadın sağlığı uygulamaları için Uluslararası Jinekoloji ve Obstetri Federasyonu (FIGO) klinik rehberleri.
Jinekoloji, kadın üreme sistemi (vulva, vajina, serviks, uterus, fallop tüpleri, overler) sağlığı ile ilgilenen tıp dalıdır. Rutin kontrol, smear, HPV, endometriozis, miyom, polip, PCOS, infertilite, menopoz, vajinal akıntı, adet düzensizliği ve cinsel sağlık alanlarını kapsar.
İlk muayene 18-21 yaş aralığında veya cinsel aktif yaşamın başlamasıyla önerilir. Şikayet varsa yaş sınırı önemli değil. Rutin smear taraması cinsel aktiviteden 3 yıl sonra veya 21 yaşında başlatılır.
21-29 yaş: her 3 yılda bir Pap smear. 30-65 yaş: her 5 yılda bir Pap smear + HPV co-test veya her 3 yılda bir Pap smear. 65+ yaş: önceki taramalar negatifse durdurulabilir.
HPV aşısı 9-26 yaş aralığında önerilir; ideal yaş 11-12. Cinsel aktivite başlamadan önce yapılması en etkili. 26-45 yaş arası bireysel karar; daha düşük etki ama hâlâ yararlı.
Endometriozis teşhisi klinik öykü, jinekolojik muayene ve görüntüleme (transvajinal USG, MR pelvis) ile yapılır. Kesin tanı laparoskopi ile alınan biyopside konur. Endometrioma (çikolata kisti) USG'de tipik görüntü verir.
PCOS tanısı Rotterdam kriterlerine göre konur: 1) Hiperandrojenizm (klinik veya laboratuvar), 2) Ovulatuar disfonksiyon (düzensiz adet), 3) Polikistik over morfolojisi (USG). Bu üç kriterden en az ikisi gerekir.
Hayır. Asemptomatik küçük miyomlar takip edilebilir. Cerrahi endikasyonları: yoğun adet kanaması, anemiye yol açan kanama, pelvik basınç/ağrı, infertilite, tekrarlayan düşük, hızlı büyüyen miyom veya 6 cm üstü.
Hormon replasman tedavisi (HRT) her menopozal kadına gerekli değildir. Şiddetli vazomotor semptomlar (sıcak basması), genitoüriner sendrom, kemik kaybı önleme ve yaşam kalitesi gerektiğinde önerilir. Kişiselleştirilmiş risk-yarar değerlendirmesi sonrası başlanır.
Renkli (sarı/yeşil), kötü kokulu, kaşıntı yapan, ilişki sonrası kanama eşlik eden veya pelvik ağrı eşlik eden akıntı önemlidir. Şeffaf/beyaz hafif akıntı normal döngüsel değişimdir.
Evet. Çiftlerin %35'inde tek başına erkek faktörü, %35'inde kadın faktörü, %20'sinde kombine, geri kalanında açıklanamayan infertilite vardır. Bu nedenle her iki eş paralel değerlendirilmelidir.
Hayır. Pelvik ağrı endometriozis, miyom, kist gibi jinekolojik nedenler dışında ürolojik (mesane, taş), gastroenterolojik (IBS, divertikül), nöromusküler (pudendal nevralji), psikolojik kaynaklı olabilir.
İstanbul Şişli'de Doç. Dr. Cengiz Andan kliniğinde jinekoloji, infertilite, üreme tıbbı ve minimal invaziv jinekolojik cerrahi alanlarında 18+ yıl deneyimle hizmet sunulmaktadır. Modern tanı yöntemleri, kanıt temelli tedavi yaklaşımı ve multidisipliner ekip ile bütünsel kadın sağlığı yaklaşımı sağlanır.
Jinekoloji, kadın hayatının ergenlikten menopoz sonrasına kadar tüm dönemlerinde sağlığı koruyan ve hastalıkları teşhis-tedavi eden tıp dalıdır. Önleyici bakım (rutin muayene + smear/HPV + aşılama) servikal kanser gibi ciddi hastalıkları %95+ önler. Modern jinekoloji minimal invaziv, hasta-merkezli ve kanıt temelli yaklaşımla çalışır.
Şikayet olmasa bile yıllık rutin jinekolojik kontrol, yaşa göre tarama programı (smear/HPV) ve önleyici bakım kadın sağlığının temelidir. Spesifik şikayetler (düzensiz adet, ağrı, akıntı, infertilite, menopozal semptomlar) hedefli değerlendirme gerektirir.
Rutin jinekolojik bakım, smear/HPV taraması, endometriozis/miyom/PCOS şüphesi, infertilite, menopozal yönetim veya gebelik öncesi danışmanlık düşünüyorsanız; size en uygun plan muayene, anamnez ve gerekirse görüntüleme bulgularınızla birlikte İstanbul Şişli'deki klinikte belirlenebilir.
Sonuç: Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kişisel tanı ve tedavi planı için bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından muayene edilmeniz gerekir. Postmenopozal kanama, şiddetli pelvik ağrı, anormal vajinal kanama veya kötü kokulu akıntı yaşıyorsanız gecikmeden başvurulmalıdır.
Tedavi süreciniz hakkında ön bilgi almak veya size özel tedavi yöntemlerini öğrenmek için formu doldurarak ücretsiz danışmanlık talep edin.