Doç. Dr. Cengiz ANDANOnline
Genital bölgede yeni bir kabarcık ya da et beni benzeri bir oluşum fark etmek çoğu insanda telaş yaratır. Akla ilk gelen sorular bellidir. Bu nedir, tehlikeli mi, geçer mi, partnerime bulaşır mı?
Bu sayfada genital siğilin ne olduğunu, neden çıktığını ve nasıl tedavi edildiğini anlatıyoruz. En çok merak edilen tekrarlama konusunu da ele alıyoruz. Genital siğil yaygın bir durumdur, tedavi edilebilir ve bunu yaşamak utanılacak bir şey değildir.
Genital siğil, HPV (Human Papilloma Virüs) adlı virüsün yol açtığı iyi huylu deri oluşumudur. Cinsel bölgede ve çevresinde görülür. Tıpta kondiloma akuminata olarak da adlandırılır.
Genellikle ten renginde ya da grimsi, yumuşak kabarcıklar şeklinde başlar. Zamanla tek kalabilir veya birleşerek karnabahar görünümlü kümeler oluşturabilir. Görülen siğillerin yaklaşık %90'ı, HPV'nin 6 ve 11 numaralı tiplerinden kaynaklanır.
Pratikte sık karşılaştığımız durum, hastanın bunu yara olarak değil, fark ettiği yeni bir doku olarak tarif etmesidir. Genital siğil iyi huylu bir oluşumdur; varlığı kanser anlamına gelmez.
Genital siğil sanılandan çok daha yaygındır. Cinsel açıdan aktif kişilerin büyük bölümü yaşamının bir döneminde HPV ile karşılaşır. Karşılaşanların yalnızca bir kısmında görünür siğil çıkar; çoğu kişide virüs belirti vermeden seyreder.
Genital bölgedeki her kabarık oluşum siğil değildir. Et benleri, sebase bezleri ve inci tanesi papülleri gibi normal yapılar da benzer görünebilir. Bu yapılar çoğu zaman tedavi gerektirmez.
Genital siğili ayıran bazı işaretler vardır. Zamanla sayıca artma eğilimindedir. Tek bir siğil birkaç hafta içinde 3-4 adede çıkabilir. Yüzeyi pürüzlü veya parmaksı olabilir. Birden fazla odakta belirir ve kümelendiğinde karnabaharı andırır.
Kolayca atlanan nokta şudur: tek ve yıllarca sabit kalan oluşum çoğu zaman siğil değildir. Buna karşılık hızla çoğalan oluşumlar mutlaka değerlendirilmelidir. Kesin ayrım ancak muayene ile yapılır; fotoğrafa bakarak emin olmak güvenilir değildir.
Genital siğiller çoğu zaman ağrısızdır. Bu yüzden bir süre fark edilmeden kalabilir. Virüs alındıktan sonra siğillerin görünür hale gelmesi genellikle 2-3 ay sürer. Yine de konuma ve sayıya bağlı olarak bazı belirtiler eşlik edebilir.
Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye değişir. Birçok kişide hiçbir yakınma olmaz. Pratikte gördüğümüz gibi, oluşum çoğu zaman başka bir nedenle yapılan kontrolde tesadüfen fark edilir. Önemli olan görünüm değil, bölgede yeni ve değişen bir dokunun olmasıdır.
Genital siğillerin neredeyse tamamına HPV'nin belirli tipleri yol açar. Burada sık karıştırılan önemli bir ayrım vardır. HPV'nin 100'den fazla tipi vardır ve bunların hepsi aynı değildir.
Siğile yol açan tipler büyük ölçüde tip 6 ve tip 11'dir. Bu iki tip, görülen genital siğillerin yaklaşık %90'ından sorumludur ve düşük riskli sayılır. Yani kansere yol açmaları çok nadirdir.
Kanserle ilişkilendirilen yüksek riskli tipler ise tip 16 ve tip 18'dir. Bunlar siğil yapan tiplerden farklı tiplerdir.
Kaynak: CDC (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri), HPV Kılavuzu, 2024.
Bu şu demektir: gözle görülen siğilin sorumlusu olan virüs, rahim ağzı kanseriyle ilişkilendirilen virüsten ayrıdır. Hasta için anlamı ise şudur: siğiliniz olması, kanser riski taşıdığınız anlamına gelmez. HPV ciltten cilde temasla, çoğunlukla cinsel temasla bulaşır.
HPV hakkında genel bilgi için HPV genel konu sayfası sayfasına bakabilirsiniz.
Bu, hastaların en çok kaygılandığı sorudur ve net bir yanıtı vardır. Gördüğünüz genital siğillerin kendisi neredeyse hiçbir zaman kansere dönüşmez. Çünkü siğile yol açan iki tip de düşük risklidir.
Burada nüansı doğru kurmak gerekir. Siğilin kansere dönmesi beklenmese de, HPV ailesinin bir bütün olarak bazı kanserlerle ilişkisi vardır. Ancak bu ilişki tip 16 ve tip 18 gibi ayrı yüksek riskli tiplerle ilgilidir, siğil yapan tip 6 ve 11 ile değil.
Klinik pratikte sık gördüğümüz yaklaşım, kadın hastanın siğil tedavisiyle birlikte rahim ağzı taramasından da geçmek istemesidir. Bu, siğilin kanser yapacağı için değildir. HPV açısından genel bir kontrol mantığıyla makuldür. Siğilin varlığı bir kanser tanısı değildir; ama düzenli jinekolojik kontrolün yerini de tutmaz.
Tarama hakkında ayrıntı için HPV testi / smear sayfasına bakabilirsiniz.
Evet, genital siğil bulaşıcıdır. Ciltten cilde temasla, çoğunlukla cinsel temasla geçer. Bu sizin bir kusurunuz olduğu anlamına gelmez; HPV cinsel açıdan aktif yetişkinler arasında çok yaygındır.
Partner konusunda birkaç şeyi sakince bilmek faydalıdır. Virüs çoğu zaman görünür siğil çıkmadan da bulunabilir. Bu yüzden kimden, ne zaman bulaştığının kesin cevabı genellikle bulunamaz. Bazı verilere göre, siğili olan kişinin partnerlerinin yaklaşık dörtte üçünde sekiz ay içinde siğil gelişebilir.
Kaynak: CDC, Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar Kılavuzu, 2024.
Bu yüksek oran, virüsün ne kadar kolay geçtiğini gösterir. Hasta için anlamı şudur: partnerde de görülmesi olası ve beklenen bir durumdur, kimsenin suçu değildir. Partnerin önleyici amaçla tedavi olması gerekmez; ancak partnerde de görünür siğil varsa onun da değerlendirilmesi önerilir.
Prezervatif bulaş riskini azaltır. Ancak temas eden tüm bölgeleri kapatmadığı için tam koruma sağlamaz. En sağlıklı yaklaşım, konuyu suçlama olmadan ortak bir sağlık meselesi olarak konuşmaktır.
Genital siğil tanısı çoğunlukla muayene ile konur. Yani oluşum gözle değerlendirilir. Çoğu vakada bu yeterlidir ve ek işleme gerek kalmaz.
Sürecin tipik akışı şöyledir:
Tanının büyük kısmı muayeneye dayanır; biyopsi her vakada gerekli değildir. Yalnızca görünüm tipik olmadığında düşünülür. Çoğu kişide değerlendirme 5-10 dakika sürer.
Tedavinin temel mantığını baştan netleştirmek gerekir. Tedavi, görünür siğilleri ortadan kaldırır, ancak virüsü vücuttan tamamen silmez. Bu yüzden tek bir üstün yöntemden söz edilemez.
En uygun yöntem; siğilin boyutuna, sayısına, yerine ve kişinin durumuna göre değişir. Başlıca yöntemler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
| Yöntem | Uygun olduğu durum | Klinik not |
|---|---|---|
| Krem (imikimod / podofilotoksin) | Küçük, sınırlı, evde | Gebelikte önerilmez |
| Kriyoterapi (dondurma) | Küçük, az sayıda | Birkaç seans gerekebilir |
| Koter / lazer (yakma) | Yaygın, dirençli | Geniş alan tek seansta |
| Cerrahi eksizyon | Büyük, dirençli | Diğerleri yetersizse |
Krem tedavileri hastanın evde uygulayabildiği seçeneklerdir. Dondurma ve yakma yöntemleri muayenehane koşullarında uygulanır. Yöntemlerin temizleme başarısı yüksektir, ancak hiçbiri tekrarı tamamen ortadan kaldırmaz.
Kaynak: ACOG (Amerikan Jinekoloji ve Obstetri Koleji), 2023.
Yani siğilin temizlenmesiyle virüsün yok olması farklı şeylerdir. Hasta için anlamı şudur: işlem sonrası temiz görünmek iyi haberdir, ama takip yine de gereklidir. Pratikte sıkça tercih ettiğimiz yol, küçük lezyonda en az iz bırakan yöntemden başlamaktır.
Yöntem seçimi liste ezberlemekle değil, lezyonun özellikleriyle belirlenir. Kabaca şu mantık işler:
Doğru yöntem, en güçlü yöntem değil, o lezyona ve o kişiye en uygun olandır. Aynı hastada farklı bölgelerde farklı yöntemler birlikte kullanılabilir. Yöntem kararının muayene ile verilmesinin nedeni budur.
Tedavi süreci çoğu hastada şu adımlarla ilerler:
İşlemin kendisi çoğu yöntemde birkaç dakika sürer. Genellikle lokal anestezi ile rahatsızlık en aza indirilir. Yaygın siğillerde işlem 2-3 seansa yayılabilir. Tek bir seansın her zaman iş bitti anlamına gelmediğini baştan bilmek, süreci daha sakin yaşamayı sağlar. Çünkü asıl belirleyici, sonraki haftalarda yeni lezyon çıkıp çıkmadığıdır.
Hastaların sık sorduğu konulardan biri işlemin acılı olup olmadığıdır. Çoğu yöntemde işlem lokal anestezi altında yapılır, bu yüzden belirgin ağrı beklenmez. İşlem sonrası birkaç gün hafif hassasiyet veya yanma hissi olabilir.
İz konusunda belirleyici olan yöntem ve lezyonun büyüklüğüdür. Küçük lezyonlarda iz riski düşüktür. Geniş alanların yakılmasında veya cerrahi çıkarımda olasılık biraz artar, ancak doğru teknikle azaltılır. Yüzeysel işlemlerde iyileşme genellikle 1-2 hafta içinde tamamlanır.
İyileşme süresi yönteme göre birkaç günden birkaç haftaya kadar değişir. Bölge tam iyileşene kadar cinsel temastan kaçınmak hem konforu artırır hem de tahriş ve bulaş riskini azaltır. Kesin süreyi, uygulanan yönteme ve iyileşme hızına göre hekiminiz söyler.
Bu, sayfanın en kritik sorusudur ve dürüst bir yanıtı hak eder. Evet, genital siğil tedaviden sonra tekrarlayabilir ve bu, tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Tekrarlama çoğunlukla ilk üç ay içinde görülür.
Hastaların yaklaşık %30 kadarında siğil tekrar ortaya çıkar. Bu oran yönteme ve kişiye göre daha yüksek de olabilir. Ayrıca tedavisiz bırakılan siğillerin yaklaşık %20-30'u ilk birkaç ayda kendiliğinden geriler.
Kaynak: CDC, HPV Sürveyans Kılavuzu, 2024.
Bu sayılar şunu anlatır: hem tekrar hem kendiliğinden gerileme, bu hastalığın doğasında vardır. Hasta için anlamı şudur: tekrar etmesi sizin ya da tedavinin hatası değildir, virüsün davranışıdır.
Tekrarın nedeni basittir. Tedavi yöntemleri görünür siğilleri temizler, ama virüs cilt hücrelerinde sessizce kalmaya devam edebilir. Yani siğilin geri gelmesi, virüsün baştan beri orada olmasıyla ilgilidir. Bağışıklık sistemi zamanla virüsü çoğu kişide baskılar.
Tekrarı azaltmak için yapılabilecekler vardır:
Siğil tekrarlarsa yapılacak şey panik değil, yeniden değerlendirmedir. Yeni çıkan lezyon yine uygun bir yöntemle tedavi edilir ve süreç çoğu kişide zamanla seyrekleşir.
Gebelikte genital siğiller daha hızlı büyüyebilir veya sayıca artabilir. Bunun nedeni hormonal ve bağışıklıkla ilgili değişikliklerdir. Bu dönemde tedavi mümkündür, ancak seçenekler daralır.
Bazı kremler gebelikte kullanılmaz. Örneğin imikimod ve podofilotoksin bu dönemde önerilmez. Bu yüzden öncelik, gebelik için uygun olan 1-2 yönteme verilir.
Çoğu durumda küçük lezyonlar için acele edilmez ve zamanlama doğum planına göre ayarlanır. Gebelikteki yönetim mutlaka takip eden hekimle birlikte planlanır. Bu sayfadaki genel bilgiler bireysel bir tedavi kararının yerine geçmez.
HPV aşısı, siğile yol açan tip 6 ve 11 dahil çeşitli HPV tiplerine karşı koruma sağlar. Aşının asıl rolü önleyicidir; henüz karşılaşılmamış tiplere karşı koruma oluşturur.
Dünya Sağlık Örgütü, HPV aşısını siğil ve ilgili kanserlerden korunmada etkili bir adım olarak değerlendirir.
Kaynak: WHO (Dünya Sağlık Örgütü), HPV Aşı Bildirimi, 2022.
Bu şu demektir: aşı, gelecekteki karşılaşmalara karşı bir kalkan gibidir. Hasta için anlamı şudur: tedavi olmuş biri için bile aşı, ileride yeni tiplerle karşılaşma riskini azaltabilir. Aşı takvimi ve uygunluk kişiye göre değişir.
Korunmada aşının yanında işe yarayan diğer önlemler şunlardır:
Aşı seçenekleri için HPV aşısı sayfası sayfasına bakabilirsiniz.
Genital siğil tedavisinde tek başına siğili temizlemek yeterli değildir. Esas olan, hastayı doğru bilgilendirmek ve sakinleştirmektir. Kliniğimizde benimsediğimiz temel ilkeler şunlardır.
İlk olarak, her vakada en agresif yöntemi seçmeyiz. Küçük lezyonlarda en az iz bırakan yöntemden başlarız. Yaygın durumlarda daha geniş temizleyen yöntemlere geçeriz. Amaç en güçlü işlem değil, o lezyona en uygun çözümdür.
İkincisi, hastanın kaygısını ciddiye alırız. Genital siğil tanısının yarattığı asıl yük çoğu zaman tıbbi değil duygusaldır. Kanser mi, partnerime ne diyeceğim gibi sorular en az lezyon kadar önemlidir. Bu soruları yargısızca ve gerçek bilgiyle yanıtlamak tedavinin parçasıdır.
Üçüncüsü, tekrarlama konusunda baştan dürüst oluruz. Hastaya tek seansta kalıcı bir sonuç vaat etmeyiz. Bunun yerine virüsün doğasını ve neden takip gerektiğini açıklarız. Çünkü süreci anlayan hasta, olası bir tekrarı başarısızlık değil beklenen bir durum olarak karşılar.
Dördüncüsü, tedaviyi tek bir işlem olarak değil bir bütün olarak ele alırız. Tarama, korunma ve takip bu bütünün parçasıdır. Kadın hastalarda uygun olduğunda rahim ağzı taramasını gündeme getiririz. Herkeste aşı ve korunma seçeneklerini konuşuruz.
Klinik pratikte gördüğümüz en sık yanlış, hastanın internetteki fotoğraflara bakıp ya gereksiz panik yaşaması ya da gerçek lezyonu aylarca ihmal etmesidir. İkisinin de çözümü aynıdır: muayene. 18 yıllık pratiğimizde edindiğimiz deneyim, sürecin sakin ve adım adım yürütüldüğünde çok daha kolay yönetildiğini gösteriyor. İstanbul'daki kliniğimizde bu süreci hastayla birlikte yürütürüz.
Doç. Dr. Cengiz Andan — İstanbul'da çalışan jinekolog. Jinekolojik hastalıkların cerrahi tedavisinde 18 yıllık aktif pratik. İleri laparoskopi (minimal invaziv cerrahi) ile çalışır.
Genital bölgede yeni bir oluşum fark ettiyseniz, en doğru adım muayene olmaktır. Fotoğraflarla kendi kendine teşhis koymaya çalışmak çoğu zaman yanıltıcıdır. İstanbul'daki kliniğimizde muayene kısa sürer ve çoğu vakada tanı gözle konur.
İlk görüşmede oluşumun ne olduğu netleşir. Uygun yöntemler ve beklenen süreç anlatılır. Çoğu muayene 10-15 dakika içinde tamamlanır. Bulaşıcılık, partner, tekrar ve gebelik gibi sorularınız yanıtlanır.
Acil bir durum söz konusu değildir; ancak hızla çoğalan, kanayan veya hızla büyüyen lezyonların geciktirilmeden değerlendirilmesi önerilir. Randevu ve sorularınız için klinikle iletişime geçebilirsiniz.
Bir kısım genital siğil, özellikle bağışıklık güçlüyken, kendiliğinden gerileyebilir. Tedavisiz siğillerin yaklaşık %20-30'u ilk birkaç ayda geriler. Ancak bu her zaman olmaz; lezyonlar kalabilir veya çoğalabilir. Bu yüzden beklemek yerine muayene olmak daha doğrudur.
Tedaviyle görünür lezyonlar genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde temizlenir. Süre yönteme, lezyonun boyutuna ve sayısına göre değişir. Asıl belirleyici, sonraki aylarda yeni lezyon çıkıp çıkmadığıdır.
Gördüğünüz siğillerin kendisi neredeyse hiçbir zaman kansere dönmez. Çünkü siğile yol açan tipler (6 ve 11) düşük risklidir. Kanserle ilişkilendirilen tipler (16 ve 18) ayrı tiplerdir. Yine de düzenli jinekolojik kontrol önerilir.
Evet, ciltten cilde temasla ve cinsel temasla bulaşır. Siğili olan kişinin partnerlerinin yaklaşık dörtte üçünde sekiz ay içinde siğil gelişebilir. Prezervatif riski azaltır ama tamamen ortadan kaldırmaz. Partnerde görünür lezyon varsa değerlendirilmesi önerilir.
Tekrarlayabilir; hastaların yaklaşık %30'unda olur ve genellikle ilk üç ayda görülür. Nedeni, tedavinin görünür siğilleri temizlemesine rağmen virüsün cilt hücrelerinde kalabilmesidir. Tekrar, tedavinin başarısızlığı değil virüsün doğası gereğidir.
Tek bir üstün yöntem yoktur. En uygun yöntem; lezyonun boyutu, sayısı, yeri ve kişinin durumuna göre belirlenir. Bazen birden fazla yöntem birlikte kullanılır.
Dondurma küçük ve az sayıda lezyonda öne çıkar. Yakma yaygın veya dirençli lezyonlarda tercih edilir. Hangisinin uygun olduğu muayenede lezyona bakılarak kararlaştırılır.
İşlem çoğunlukla lokal anestezi ile yapılır, bu yüzden belirgin ağrı beklenmez. Sonrasında birkaç gün hafif hassasiyet olabilir. İz riski küçük lezyonlarda düşüktür, geniş işlemlerde biraz artar.
Bölge tam iyileşene kadar cinsel temastan kaçınmak önerilir. Süre yönteme ve iyileşme hızına göre değişir. Kesin zamanı hekiminiz söyler.
Partnerin önleyici amaçla tedavi olması gerekmez. Ancak partnerde de görünür siğil varsa muayene olması önerilir. Virüs görünür lezyon olmadan da bulunabilir, bu yüzden kimden bulaştığı çoğu zaman bilinemez.
Aşı esas olarak önleyicidir ve henüz karşılaşılmamış tiplere karşı korur. Tedavi sonrası da değerlendirilebilir. İleride farklı tiplerle karşılaşma ve tekrar riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Gebelikte siğiller daha hızlı büyüyebilir. Bazı kremler bu dönemde kullanılmaz, bu yüzden seçenekler daralır. Zamanlama doğum planına göre ayarlanır. Yönetim mutlaka takip eden hekimle planlanır.
Görünüm olarak benzeyebilirler. Siğiller zamanla çoğalma eğilimindedir ve kümelenebilir. Et benleri ise yıllarca sabit kalır. Kesin ayrım ancak muayene ile yapılır.
Bağışıklık sistemi virüsü baskılamada önemli rol oynar. Bazı lezyonlar bu sayede gerileyebilir. Ancak bu herkeste ve her zaman olmaz. Lezyonu beklemek yerine değerlendirmek daha güvenlidir.
Tedavi süreciniz hakkında ön bilgi almak veya size özel tedavi yöntemlerini öğrenmek için formu doldurarak ücretsiz danışmanlık talep edin.