Doç. Dr. Cengiz ANDAN
Online
×
Tüp bebek tedavisi (IVF), standart bir reçetenin herkese uygulandığı bir süreç değildir. Her kadının yumurtalık rezervi, rahim yapısı, hormon dengesi ve genetik mirası parmak izi kadar benzersizdir. Bu nedenle, tedavide başarıya giden yol, kişiye özel tedavi protokollerinden geçer.
Doç. Dr. Cengiz Andan Kliniği’nde hastalarımızla ilk görüşmemizde şu gerçeği vurgularız: Başarısız bir deneme, yolun sonu değil; vücudunuzun neye ihtiyacı olduğunu anlamamız için bir ipucudur. Peki, modern tıbbın sunduğu hangi yöntemlerle gebelik şansını artırıyoruz?
Neden “Kişiye Özel” Tedavi?
Standart prosedürlerde her hastaya benzer dozda ilaç ve benzer laboratuvar işlemleri uygulanabilir. Ancak, yumurtalık rezervi düşük olan bir hasta ile polikistik over sendromlu (PCOS) bir hastanın ihtiyaçları tamamen zıttır.
Kişiye özel protokollerde; hastanın yaşına, kilosuna (BMI), önceki tedavi geçmişine ve AMH değerlerine göre ilaç dozları milimetrik olarak ayarlanır. Amaç sadece “çok sayıda” yumurta toplamak değil, “en kaliteli” yumurtayı elde etmektir. Çünkü biliyoruz ki; kaliteli yumurta + kaliteli sperm = kaliteli embriyo = sağlıklı gebelik.
Başarıyı Artıran Ek Yöntemler ve İleri Teknolojiler
Tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarında veya ileri yaş gebeliklerinde, standart prosedürlere ek olarak uyguladığımız destekleyici yöntemler başarı oranlarını ciddi şekilde yukarı taşımaktadır:
1. Genetik Tarama (PGT – Preimplantasyon Genetik Tanı)
Özellikle 35-40 yaş üzeri hastalarda veya tekrarlayan düşüklerde, embriyo dışarıdan çok sağlıklı görünse bile genetik olarak bozuk olabilir. Transfer öncesi embriyodan alınan küçük bir hücre örneği ile genetik yapısı incelenir. Sadece genetik olarak sağlıklı olan embriyolar transfer edilerek düşük riski azaltılır ve eve canlı bebek götürme oranı artırılır.
2. Rahim Gençleştirme (PRP Tedavisi)
Kendi kanınızdan elde edilen trombositten zengin plazmanın (PRP), rahim içine veya yumurtalıklara enjekte edilmesidir. Rahim zarı (endometrium) ince kaldığı için embriyonun tutunamadığı hastalarda veya yumurtalık rezervi azalmış kadınlarda “uyuyan” kök hücreleri harekete geçirmek için kullanılır.
3. Embriyo Yapıştırıcı (Embryo Glue)
Transfer sırasında embriyonun içine konulduğu sıvıya “hyaluronan” adı verilen özel bir madde eklenir. Bu madde, embriyonun rahim duvarına tutunmasını kolaylaştıran bir “yapıştırıcı” görevi görür. Özellikle daha önce tutunma sorunu yaşamış hastalarda tercih edilir.
4. ERA Testi (Endometriyal Reseptivite Analizi)
Rahim zarının embriyoyu kabul etmeye en uygun olduğu bir zaman aralığı vardır (implantasyon penceresi). Bazı kadınlarda bu pencere, standart zamandan daha erken veya geç olabilir. ERA testi ile rahmin genetik haritası çıkarılarak, transferin yapılması gereken “doğru gün ve saat” nokta atışı belirlenir.
Yaşam Tarzınız Tedaviyi Nasıl Etkiler?
Başarı sadece doktora ve laboratuvara bağlı değildir; çiftin yaşam tarzı da süreci doğrudan etkiler.
PRP tedavisi, menopoza tamamen girmiş ve yumurtalık fonksiyonları tamamen durmuş (folikül havuzu tükenmiş) hastalarda ne yazık ki yeni yumurta üretemez. Ancak erken menopoz döneminde, adetleri düzensizleşmiş ama hala tek tük yumurta aktivitesi olan hastalarda rezervi canlandırmak için denenebilir.
Kesinlikle hayır. Günümüzde kullanılan “vitrifikasyon” (hızlı dondurma) tekniği ile embriyolar %98-99 oranında canlılığını koruyarak çözülür. Hatta rahim dinlendirme yapıldığı için başarı şansı taze transfere göre daha yüksek olabilmektedir.
Bu işlem deneyimli embriyologlar tarafından, embriyo gelişiminin ileri aşaması olan blastokist (5. gün) aşamasında yapılır. Biyopsi, bebeği oluşturacak kısımdan değil, plasentayı oluşturacak dış hücrelerden alınır. Bu nedenle embriyonun gelişimine zarar verme riski son derece düşüktür.
Transfer edilen embriyo sayısı arttıkça çoğul gebelik ihtimali artar. Ancak çoğul gebelikler (ikiz, üçüz), erken doğum gibi riskleri beraberinde getirdiği için günümüzde yasal olarak 35 yaş altı ilk denemelerde tek embriyo transferi zorunludur. Çiftlerin isteği değil, tıbbi ve yasal kriterler belirleyicidir.
Genellikle 1 veya 2 adet dönemi (yaklaşık 2 ay) beklemek, hem rahmin toparlanması hem de çiftin psikolojik olarak yeni bir denemeye hazırlanması için yeterlidir. Doktorunuz, başarısızlığın nedenine göre bu süreyi belirleyecektir.